Belangrijke informatie COVID-19/Coronavirus

Hoe gaan wij om met coronamaatregelen tijdens onze nascholingen?

Lees verder

Geaccrediteerd
Onafhankelijk
Beoordeeld met een 8

Onafhankelijke nascholing voor

zorgprofessionals

Uitgesproken

Vivienne de Vogel, hoofd van de afdeling Onderzoek van De Forensische Zorgspecialisten, laat haar licht schijnen op het belang van gender-responsieve behandeling. Zij is onder meer de oprichter van de website Gewelddadige vrouwen en zij is spreker op de landelijke studiedag Vrouwen in het vizier. “Deze vrouwen ploeteren enorm en zijn minder in beeld. De schreeuw om hulp wordt vaak te laat gezien.”

Door: redactie Medilex

“Een van mijn eerste boekreviews ging over psychodynamische factoren bij vrouwen. Volgens de auteur was kinderdoding bijvoorbeeld altijd een manier voor vrouwen om ‘zichzelf te raken’. Dit kon niet kloppen, dacht ik. Als moeder kan ik niet begrijpen wat er in het hoofd van de zogenaamde ‘kinderdoders’ omgaat. Het staat zo ver van mij af en het voelt zo gek. Daar moet toch aandacht voor zijn. Mijn fascinatie met vrouwen is toen eigenlijk begonnen. Sindsdien doe ik veel onderzoek, schrijf ik wetenschappelijke publicaties en probeer ik mogelijkheden te creëren voor gender-responsieve behandeling.

Gender-responsieve behandelingen zijn in Amerika of Scandinavië heel gangbaar, bijvoorbeeld in de gevangenissen. Het zou mooi zijn als die erkenning ook vanuit de Nederlandse overheid komt. De cijfers van delicten door vrouwen stijgen en dit zou een goede aanleiding kunnen zijn. Voor volwassen vrouwen zijn inmiddels specifieke risicotaxatie-instrumenten en voor meisjes tot 12 jaar ook. Voor adolescente meisjes die delicten hebben gepleegd is daarentegen niets. Terwijl deze groep heel kwetsbaar is – ze vallen in de handen van loverboys, raken in de prostitutie of vertonen zelfdestructief gedrag. Deze vrouwen ploeteren enorm en zijn minder in beeld. De schreeuw om hulp wordt vaak te laat gezien.

In Nederland is alles erg geënt op mannen. We weten weinig over wat delinquente vrouwen doen voor ze hun delict plegen en wat er achter hun daad schuil gaat. Deze vrouwen hebben een geschiedenis vol trauma’s die vaak onvoldoende wordt begrepen. Ook het effect van ‘de vrouw als dader’ en het effect op hun kinderen is nog te weinig onderzocht. Daarnaast wordt een vrouw vaak lager gestraft en minder verantwoordelijk voor haar daden gehouden. Een man met een hoge mate van psychopathie moet langer ‘binnen blijven’ dan een vrouw. Het valt nu eenmaal minder op bij vrouwen en ze zijn vaker manipulatief. Bij ons in de Van der Hoeven Kliniek merken we dat deze vrouwen hun gender inzetten en mannen voor hun karretje spannen. ‘Een vrouw is zielig’, overheerst al snel.

Ik wil het bewustzijn over gewelddadige vrouwen in de samenleving vergroten. Dat blijkt uit verschillend onderzoek dat wij onder andere in de kliniek hebben gedaan. Als wij de vrouwen zien zitten ze al aan het eind van hun traject – dan zijn de kinderen helaas al gedood of is er een huis verbrand. Maar de omgeving kan ook zien dat het niet goed gaat met iemand. Daarom heb ik onlangs een boek geschreven dat, zoals ik dat vaker zeg, ook voor mijn moeder en de buurvrouw begrijpelijk moet zijn. Ik vind het daarnaast heel belangrijk om het veiligheidsdenken in de psychiatrie te verhogen. Welke risico’s zijn er en hoe kunnen professionals daarop vroegtijdig inspelen?

Soms vraag ik me af of bepaalde kwetsbare vrouwen bij ons in de kliniek op hun plaats zijn. Nu kunnen wij daar weinig aan veranderen omdat het door de rechtbank wordt bepaald, maar goede passende hulp is zo belangrijk. We proberen met onze behandeling wel maatwerk te bieden, maar het past minder bij de geldende filosofie: terugkeren naar de maatschappij waarin iedereen gelijk is.”