Geaccrediteerd
Onafhankelijk
Beoordeeld met een 8

Onafhankelijke nascholing voor

zorgprofessionals

De visie van Jan Hendriks

Medilex spreekt om de zoveel tijd een deskundige uit de praktijk. Deze keer: Jan Hendriks.

Hij weet geen eenduidig antwoord te geven op de vraag “hoe noemt u zichzelf”? Een tegenvraag is zijn reactie. Om welke setting het dan gaat en bij wel gezelschap precies? Eigenlijk is het ook niet zo interessant, lijkt hij te zeggen. Hendriks is een beetje “van alles”, maar uiteindelijk is dat best veel. Hij is van huis uit sociaal pedagoog en ontwikkelingspsycholoog, maar gaandeweg de jaren klom hij op tot klinisch psycholoog en mag hij zich hoogleraar noemen aan zowel de Universiteit van Amsterdam als de Vrije Universiteit. Daarnaast begeleidt hij promovendi en schuift hij geregeld aan bij multidisciplinair overleg om over behandelplannen te spreken. En oh ja, hij is ook hoofdbehandelaar.

Verbazing
In de loop der jaren behandelde Hendriks veel zedendelinquenten en las en verzorgde hij talloze rapportages. Wat verrast hem nog? “Ik heb onlangs een man in behandeling gehad die seksueel opgewonden raakte van fietsen. Het ging hem niet per se om de fiets, maar om het rijden op andermans’ zadel. Dat vind ik dan wel bijzonder.” Het motief achter het gedrag van een cliënt vindt hij altijd interessant. “Stigmatiseren van de cliënt is gevaarlijk en ik probeer me daar altijd bewust van te zijn. Wat mij helpt is de kritische en frisse blik van professionals in opleiding.” Hendriks lijkt weinig waarde te hechten aan termen als ‘status’ en hij benadrukt de nutteloosheid van ‘meepraten’. “Soms ervaar ik dat iemand mij niet aanspreekt omdat ik het wel zou weten, omdat ik hoogleraar ben”.

De moeilijkheid zit ‘m vaak in de werkelijkheid die je als forensisch psycholoog krijgt voorgespiegeld. Wanneer geloof je een cliënt wel en wanneer geloof je hem niet? “Soms is het heel lastig als, bijvoorbeeld, informatie uit het proces-verbaal ontbreekt. Dan moet ik afgaan op het woord van de cliënt. Wat te doen bij een cliënt die
beweert dat de gedownloade kinderporno van zeven jaar geleden terug is, toen ik hem ook in behandeling had, en dat hij slechts een kleine terugval had op het moment dat ik hem opnieuw zag? Ik ga dan op zoek naar een ingang voor een behandeling, als specifieke informatie ontbreekt. Dat maakt het soms vrij lastig.”
Privacy en beroepsgeheim zijn heikele punten die met regelmaat ter discussie staat binnen de forensische zorg. Een eenduidige oplossing lijkt er niet voor te zijn maar het is vaak onhandig en sterker nog, soms kan het gevaarlijk zijn. Daarnaast blijven sommige cliënten terugkomen met strafbaar gedrag en ook dat maakt Hendriks in de praktijk mee. “Tja, je moet gewoon realistisch zijn; we zijn niet in staat om iedereen goed te helpen.”

Drijfveer
Wordt hij nooit cynisch van zijn werk? “Een arts kan ook niet iedere patiënt genezen – deze specialist heeft ook te maken met terugkerende problematiek. Om dit wel te verwachten van psychologen is natuurlijk niet reëel. Mijn drijfveer om dit werk te doen is uiteindelijk het maatschappelijk belang, het voorkomen van slachtoffers.”
“Met technologische ontwikkelingen als de pedoscan vraag ik me af of we verder komen in het terugdringen van het aantal slachtoffers. Wat bewijst dit nu werkelijk? De meeste pedofielen plegen immers geen seksuele delicten en mensen die niet pedofiel zijn, kunnen ook pedoseksuele delicten plegen. Ik ben erg blij dat professionals tegenwoordig minder protocollair behandelen en dat de behandeling meer op het individu is gericht.” Risicotaxatie noemt hij een belangrijk goed, maar uiteindelijk ook niet waterdicht. “Het gedrag van mensen is nooit voor honderd procent te voorspellen. Of te beheersen.”

Hendriks heeft genoeg thema’s die hij in de toekomst wil uitwerken. Een daarvan is vrouwencriminaliteit waar hij in samenwerking met collegae onderzoek naar doet. “Mijn aanstelling bij de VU is recentelijk met vijf jaar verlengd”, zegt hij tussen neus en lippen door. “Tijd genoeg dus om me hierin te verdiepen”.

Wie graag op de hoogte wil blijven van Hendriks’ werk kan hem het beste via LinkedIn benaderen. Of via info@medilex.nl als er andere contactgegevens gewenst zijn.