Eerste en tweedelijns zorg
GGZ
Jeugdzorg
Ouderenzorg
Nieuw

Verslaving en comorbiditeit

3 november 2026

Een tiener experimenteert steeds vaker met vapen en alcohol. Tegelijk zie je een oudere patiënt die al jaren pijnmedicatie gebruikt en moeite heeft om te minderen. In beide situaties kan middelengebruik langzaam uitgroeien tot een patroon dat moeilijk te doorbreken is.

Verslaving ontstaat vaak geleidelijk en gaat regelmatig samen met andere psychische klachten zoals depressie, angst of ADHD. Daardoor wordt het herkennen van risicogedrag en het kiezen van passende behandeling complexer. Vroege signalering en inzicht in comorbiditeit zijn daarom essentieel.

Tijdens het symposium Verslaving en comorbiditeit krijg je inzicht in het ontstaan van verslaving en de samenhang met psychiatrische problematiek. Je leert hoe je risicogedrag herkent en hoe je cliënten multidisciplinair kunt begeleiden.

Na afloop van dit symposium:
• Begrijp je het ontstaan van verslaving vanuit medische en psychosociale perspectieven
• Heb je inzicht in de samenhang tussen verslaving en psychiatrische problematiek
• Kun je risicogedrag en terugvalsignalen beter herkennen
• Weet je hoe je risico’s van medicatiegebruik kunt signaleren en bespreken
• Heb je handvatten voor een cliëntgerichte benadering in de begeleiding

De dag start met een plenair programma waarin de belangrijkste inzichten rondom verslaving en comorbiditeit worden besproken. In de middag kies je een verdiepingssessie gericht op een specifieke doelgroep, zoals jongeren, mensen met autisme of ouderen, en werk je met casuïstiek uit de praktijk.

Wil je verslaving en risicogedrag eerder herkennen en effectiever behandelen? Schrijf je dan in voor het symposium Verslaving en comorbiditeit.

Verslaving en comorbiditeit
Symposium
Inschrijven
De zalen van zeven, Utrecht
3 november 2026
€ 445,00
excl. btw

Data

3 november 2026
De zalen van zeven, Utrecht
+
3 november 202609:3016:00

Programma

09:00 - Ontvangst met koffie, thee en uitreiking congresmap

09:30 - Opening door dagvoorzitter
Harmen Beurmanjer,
 Programmamanager TopGGZ centrum Novadic-Krenton

  • Verslaving anno 2026 - gezondheid en kwetsbaarheid in de maatschappij
  • Update over het middelenlandschap en huidige trends

10:00 - Laatste inzichten rond verslaving
Harmen Beurmanjer,
 Programmamanager TopGGZ centrum Novadic-Krenton

    • Hoe ontstaat een verslaving?
    • Neurobiologische mechanismen van verslaving
    • Wat leren deze inzichten ons over effectieve behandeling

    10:45 - Koffie- en theepauze

    11:00 - Dubbele diagnose - psychiatrie en verslaving
    Frouke Knetsch,
    verpleegkundig specialist GGZ bij Parnassia groep

    • De wisselwerking tussen psychiatrie en middelengebruik
    • Gevolgen van comorbiditeit voor prognose en behandeling
    • Behandelkeuzes en spanningsvelden in de praktijk

    11:45 - Verslaving vanuit cliëntenperspectief
    Ramon,
    ervaringsdeskundige

      • Wat kunnen zorgverleners leren van hun cliënten?
      • Welke houding en aanpak maakt echt verschil volgens cliënten?
      • Hoe draagt structurele inzet van het cliëntenperspectief bij aan betere zorg?
      • Interactieve Q&A met deelnemers

      12:30 - Lunchpauze

      13:30 – Pijn en opiaten - medische en psychosociale aspecten
      Katinka Damen,
       GZ-psycholoog en Programmamanager Pijnprogramma Novadic-Kentron

      • Risico’s van medicijngebruik en het ontstaan van afhankelijkheid
      • Pijnmanagement en alternatieven voor risicovolle medicatie
      • Praktische handvatten voor behandeling
      • Hoe bespreek je risico’s en alternatieven met cliënten?
      • De rol van ACT bij chronische pijn en middelengebruik

      14:15 – Afsluiting van het plenaire programma door de dagvoorzitter

      14:30 - 16:00 - Deelsessies (incl. koffie pauze)

      In de middag is er keuze uit één van de onderstaande praktische sessies. Voor meer informatie over de deelsessies, kijk onderaan de pagina.

      A - Jongeren en middelengebruik
      Sjacco van Iwaarden,
      psychiater en verslavingsarts KNMG

      B - Grip op verslaving bij autisme
      Johan van Zanten  en Marc Bosma,
      GZ-psychologen bij Novadic-Krenton

      C - Ouderen, multimorbiditeit en middelengebruik
      Maarten Belgers,
      verslavingsarts KNMG bij Iris zorg

      16:00 - Einde van de dag

      ____________________________________________________________________

      Informatie over de deelsessies:

      A - Jongeren en middelengebruik
      Actuele trends bij jongeren, van vapen en alcohol tot ketamine. Risicogedrag leren herkennen en preventieve interventies zoals psycho-educatie inzetten binnen de jeugdgezondheidszorg.

      B - Grip op verslaving bij autisme
      Praktische tools voor begeleiding en behandeling van cliënten met autisme en verslaving. Aan de hand van casuïstiek en oefeningen wordt gewerkt aan motiverende gespreksvoering (MGV).

      C - Ouderen, multimorbiditeit en middelengebruik
      Verslaving bij ouderen leidt vaak tot lichamelijke en cognitieve achteruitgang, en ineracteert op complexe wijze met de natuurlijke veroudering. Het signaleren van symptomen, diagnostiek en behandeling op zowel somatisch als ps

      Accreditatie

      Deze nascholing is geaccrediteerd door:

      Medisch specialisten ABAN/KNMG
      Klinisch neuropsychologen FGzPt
      Kinder- en jeugdpsychologen NIP/NVO
      Jeugdprofessionals SKJ
      Verpleegkundig specialisten VSR
      SPV / Verpleegkundige Kwaliteitsregister V&V
      Maatschappelijk werkers Registerplein
      Sociaal Agogen Registerplein

      Staat jouw beroepsgroep er niet bij? Neem dan contact op met je eigen beroepsvereniging en vraag of bovenstaande accreditaties voldoende zijn om ook accreditatie te krijgen met een aanwezigheidsbewijs van Medilex. Wij helpen je daar graag mee.

      Veel gestelde vragen

      Doelgroep

      Deze studiedag is bedoeld voor:

      • Artsen en medisch specialisten (o.a. psychiaters, verslavingsartsen, huisartsen, bedrijfsartsen, kinder- en jeugdartsen, geriaters en SOG)
      • Psychologen en orthopedagogen
      • Verpleegkundig specialisten en verpleegkundigen

      Sprekers

      Sjacco van Iwaarden– verslavingsarts KNMG
      Sjacco is verslavingsarts KNMG en opgeleid via het Erasmus MC tot arts, gevolgd door de specialistische opleiding Master in Addiction Medicine aan de Radboud Universiteit (SPON). Hij heeft ruime ervaring in de verslavingspsychiatrie, zowel poliklinisch, in deeltijdbehandeling als klinisch, met een subspecialisatie in de jeugdverslavingszorg. Daarnaast heeft hij brede kennis van de algemene psychiatrie en kinder- en jeugdpsychiatrie. Als consulent voor het CCE adviseert hij collega’s in de GGZ bij complexe casuïstiek en heeft hij ervaring in de spoedeisende psychiatrie.
      Marc Bosma – GZ-psycholoog Novadic-Kentron
      Marc is GZ-psycholoog op de afdeling High Care Dubbele Diagnose in Vught van Novadic-Kentron Verslavingszorg. Daarnaast is hij senior beleidsmedewerker bij Mental Health Caribbean. Samen met Johan van Zanten is Marc programmaleider Autisme & Verslaving en mede-auteur van het werkboek GRIP: Aan de slag met verslaving en stress bij autisme (Hogrefe, 2021), gericht op ondersteuning van cliënten, behandelaars en naasten.
      Maarten Belgers – verslavingsarts KNMG
      Maarten is verslavingsarts KNMG en werkzaam bij de Dubbel-Diagnose kliniek in Wolfheze. Hij promoveerde aan het Radboud UMC en is opleider postacademisch onderwijs verslavingspsychiatrie bij het Radboud UMC. Daarnaast is Maarten hoofddocent neurobiologie bij NOVA, de opleiding tot verslavingsarts (KNMG), en docent bij opleidingen tot AVG-arts, GZ-psycholoog en klinisch psycholoog. Hij is auteur van diverse hoofdstukken in toonaangevende leerboeken binnen de psychiatrie en verslavingsgeneeskunde.
      Katinka Damen – GZ-psycholoog en programmamanager Pijnprogramma Novadic-Kentron
      Katinka is GZ-psycholoog en programmamanager van het Pijnprogramma bij Novadic-Kentron. In 2005 promoveerde zij aan de Radboud Universiteit op het proefschrift Searching the Person Behind the Addiction. Ze is mede-auteur van Pijn en Verslaving (Hogrefe, 2025) en ontwikkelt integrale behandelprogramma’s voor mensen met aanhoudende pijn en problematisch opioïdgebruik, met aandacht voor psychologische flexibiliteit en veerkracht.

      Harmen Beurmanjer– psycholoog en onderzoeker verslavingszorg
      Harmen werkt als psycholoog binnen de verslavingszorg en is gespecialiseerd in GHB-verslaving. Sinds 2015 is hij als buitenpromovendus verbonden aan Novadic-Kentron, in samenwerking met de Radboud Universiteit, waar hij onderzoek doet naar terugvalmanagement bij GHB-verslaving.

      Daarnaast is hij betrokken bij onderzoek naar detoxificatie, cognitie en medicamenteuze behandeling en werkt hij als hoofddocent Verslaving bij RCSW en RINO Zuid.

      Frouke – verpleegkundig specialist, Parnassia
      Frouke is verpleegkundig specialist binnen het Centrum Dubbele Problematiek van Parnassia. Zij werkt al jaren met cliënten met multiproblematiek, zowel als verpleegkundige als regiebehandelaar.

      Daarnaast is zij actief als traumabehandelaar en boegbeeld voor TopGGZ binnen het CDP.

      Docentprofiel met cartaID 409 niet gevonden.

      Kosten

      Vroegboekprijs: € 395,— excl. btw
      Geldig bij inschrijving tot vier maanden voor de start van het symposium

      Standaardprijs: 445,-excl. btw

      Prijs is inclusief lunch, digitaal naslagwerk, hand-outsen koffie/thee.

      Kortingstarieven

      NVO-ledenkorting
      Ben je lid van de NVO? Dan ontvang je 10% korting op het inschrijfbedrag.Vermeld je lidnummer in het opmerkingenveld bij inschrijving. Gebruik dekortingscode NVO10.

      1 op 5 gratis
      Schrijf je gelijktijdig in met vijf personen uit één instelling (met éénfactuuradres), dan is de vijfde deelnemer gratis.
      Neem hiervoor contact met ons op via
      info@medilex.nl.

      Let op! Kortingen kunnen niet gecombineerd worden. Dehoogste korting gaat voor.

      Elena Herráez Gómez

      Scholingsontwikkelaar

      Vragen over deze scholing?

      Neem dan contact met mij op via de onderstaande button, dan help ik je graag verder!

      030 693 3887 Stel hier je vraag

      Reviews

      Het merendeel van onze cursusdeelnemers en aanvragen zijn zeer tevreden over onze service en komen daarom regelmatig bij ons terug!

      • Erg zinvol om met de materie bezig te zijn en een structuur aan te leren voor het beoordelen van beslisvaardigheid en wilsbekwaamheid.

      • Het heeft me meer inzicht en kennis gegeven in wat nou een wilsbekwaamheid beoordeling daadwerkelijk is en inhoudt.

      Inschrijven