“Het is belangrijk dat wordt erkend dat zorgmedewerkers in dergelijke situaties om hulp mogen vragen.”
Hester de Groot is partner bij Kaat Vink & Partners en jurist met ruime ervaring in klachtenbemiddeling en incidentbegeleiding in de zorg. Als NOBCO-gecertificeerd coach ondersteunt zij zorgprofessionals bij de persoonlijke en professionele gevolgen daarvan. Na jaren in de advocatuur en bij het Regionaal Medisch Tuchtcollege gewerkt te hebben, kent Hester de impact van klachten en calamiteiten op zorgverleners van dichtbij.
In dit blog belicht Hester het belang van goede peersupport in zorgorganisaties én geeft zij praktische inzichten om dit effectief te organiseren.
Het belang van peersupport in de zorg
Volgens Hester is peersupport lange tijd een ondergeschoven kindje geweest. “Vroeger werd peersupport wel genoemd, maar het belang ervan werd echt onderschat.” Door de stijgende druk in de zorg groeit volgens Hester het besef dat peersupport noodzakelijk is: “Zorgmedewerkers vragen niet zo gauw hulp. Het kan enorm moeilijk zijn om te praten over een nare situatie die je hebt meegemaakt. Dat kan zelfs leiden tot ziekteverzuim. Het is belangrijk dat wordt erkend dat zorgmedewerkers in dergelijke situaties om hulp mogen vragen. Zo voelen ze zich gehoord en krijgen ze de ruimte om hun verhaal te delen. Wanneer zorgverleners hetgeen wat ze hebben meegemaakt bij zichzelf houden, vergroot je het risico om second victim te worden en dat moet worden voorkomen.”
Wat peersupport volgens Hester écht betekent? “Het is het ondersteunen van zorgmedewerkers die ernstige dingen hebben meegemaakt, en het draait om de vraag: hoe ga je dat eigenlijk vormgeven?” Peersupport kan op verschillende manieren worden georganiseerd. “Soms helpt het dat het een onafhankelijk persoon is, maar het kan ook een collega zijn, een gelijkgestemde. Soms wordt het door een manager gedaan, maar dan moet je kijken hoe je dat borgt. Als jij je als medewerker niet veilig voelt bij je manager, heeft peersupport weinig effect. Dus je moet goed nadenken over wie je in de organisatie peersupporter maakt.”
Hoe je als goede peersupporter het verschil maakt
Peersupport draait volgens Hester om nabijheid en zorgvuldige gesprekstechnieken. “Iemand serieus nemen, een ritme vinden in de ondersteuning en niet meteen zeggen: ‘Ja, dat heb ik ook meegemaakt’, want dan beperk je de ruimte voor de ander. Bovendien is het belangrijk dat er snel contact wordt opgenomen met de persoon nadat er iets is gebeurd, en dat dit goed en zorgvuldig wordt ingebouwd in je organisatie.”
Volgens Hester vraagt peersupport om een actieve houding. “Het is heel makkelijk om te zeggen: ‘We hebben het ingeregeld, als er wat is, bel maar.’ Maar je moet echt een actieve bijdrage leveren. Zo snel mogelijk contact opnemen met betrokkenen en wat vaker bij iemand inchecken, dan willen mensen vaak wél praten.”
Daarnaast benadrukt zij welke kwaliteiten peersupporters nodig hebben. “Je moet oprechte interesse hebben, mensen serieus nemen. Gelijkwaardigheid is heel belangrijk, net als een empathische en open houding. Wat er ook naar voren komt: alles mag en kan gezegd worden.”
Ook is het essentieel dat peersupporters hun grenzen kennen. “Op een gegeven moment ga je aanvoelen of iemand vooral een ervaring wil delen, of dat het verder gaat. Peersupporters zijn natuurlijk geen psychologen. Dat onderscheid kunnen maken is belangrijk, en in de cursus komt aan bod hoe je dat doet.”
Tot slot wijst Hester op het belang van onderlinge steun tussen peersupporters. “In een organisatie heb je vaak een groepje peersupporters. Het onderlinge contact tussen hen is heel belangrijk, omdat besproken situaties heftig kunnen zijn. Je moet als peersupporter namelijk ook zelf ergens terecht kunnen.”
Cursus Peersupport in de zorg
Tijdens de driedaagse cursus Peersupport in de zorg leer je peersupport op een praktische en toepasbare manier vorm te geven. Hester omschrijft de cursus als volgt: “In de driedaagse opleiding gaan we dieper in op gesprekstechnieken en hoe je peersupport in je eigen organisatie kunt inbouwen. Je leert vooral door te doen, met veel rollenspellen, en er is ook aandacht voor de theorie: hoe ga je het gesprek aan, hoe vaak neem je contact op, en welk effect heeft het als je bepaalde vragen wel of niet stelt? Aan het einde van elke cursusdag krijg je een opdracht mee naar huis waarin je onderzoekt hoe peersupport binnen jouw organisatie is geregeld.”
Wat Hester vooral hoopt mee te geven: “Ik denk dat het vooral mooi zou zijn als deelnemers ervaren hoe steunend peersupport is en wat voor effect het kan hebben op mensen.”
Schrijf je hier in voor de cursus.