GGZ
Jeugdzorg
Nieuw

Ethiek in de psychiatrie

20 november 202627 november 2026

Een patiënt weigert zorg terwijl jij duidelijke risico’s ziet. Dwang voelt onjuist, maar niets doen ook. Collega’s kijken verschillend naar de situatie en de wet geeft ruimte, maar geen eenduidig antwoord.

In de psychiatrie kom je regelmatig situaties tegen waarin waarden botsen. Vragen over autonomie, veiligheid, privacy en verantwoordelijkheid vragen om zorgvuldige afweging. Zonder ethische reflectie kunnen zulke dilemma’s leiden tot morele stress en onzekerheid in het handelen.

Tijdens de cursus Ethiek in de psychiatrie leer je hoe je morele dilemma’s systematisch analyseert en bespreekt. Je krijgt inzicht in belangrijke ethische stromingen en ontwikkelt vaardigheden om ethische vraagstukken professioneel te benaderen.

Na afloop van deze cursus:
• Heb je inzicht in principe-ethiek: autonomie, weldoen, niet-schaden en rechtvaardigheid
• Begrijp je de rol van zorgethiek en relationele ethiek in de GGZ
• Kun je werken met methoden voor moreel beraad en ethische reflectie
• Heb je handvatten om om te gaan met morele stress en complexe afwegingen
• Kun je ethische kaders toepassen op psychiatrische casuïstiek

De tweedaagse cursus combineert theorie met reflectie en praktijkgerichte casuïstiek. Je werkt met moreel beraad en dialoog en onderzoekt dilemma’s vanuit verschillende perspectieven: dat van de patiënt, de professional, het team en de organisatie.

Wil je met meer inzicht en vertrouwen omgaan met ethische dilemma’s in de psychiatrie? Schrijf je dan in voor deze cursus.

Ethiek in de psychiatrie
Cursus
Inschrijven
La Vie Meeting Center, Utrecht
20 november 2026
€ 995,00
excl. btw

Data

20 november 2026
La Vie Meeting Center, Utrecht
+
20 november 202609:3016:3027 november 202609:3016:30

Programma

De cursus bestaat uit twee interactieve lesdagen van 9:30 tot 16:30 uur. De dagprogramma's zien er als volgt uit.

Dag 1 – Fundamenten van ethisch denken in de psychiatrie 

Astrid Vellinga & Yolande Voskes, associate professor Ethiek, Recht en Humaniora, Amsterdam UMC, senior onderzoeker GGzE

Kennismaking met elkaar en het thema: wat betekent ‘ethisch handelen’ in jouw dagelijkse praktijk?

De Principe benadering: autonomie, weldoen, niet-schaden en rechtvaardigheid — hoe verhouden deze zich tot de GGZ-praktijk?

De zorgpraktijk zoals deze werkelijk is: de relationele, contextuele en kwetsbaarheidsgevoelige dimensies van de Zorgethiek. Ethische dilemma’s in de psychiatrie in een moreel beraad met elkaar

Casusbespreking en gezamenlijke morele verkenning met gebruikmaking van de zorgethiek en de prinicipe-benadering.

  • Mad or bad?
  • Verslaving – ziekte of verantwoordelijkheid?
  • Dwang, drang en autonomie
  • Wens om te sterven
  • Privacy & beroepsgeheim

Eigen casuïstiek in kleine groepen werken aan eigen praktijksituaties met behulp van het geleerde stappenplan.

Dag 2 – Ethiek in de praktijk: Wie ben ik als goede hulpverlener? 

Astrid Vellinga, psychiater en plv-geneesheer-directeur Mentrum Arkin
Derek Strijbos, hoogleraar filosofie in de GGZ, Radboud Universiteit
Marije Stegenga, ethicus, coach Ethiekracht

Professionele identiteit

  • Wat is professionele identiteit eigenlijk?
  • De rol van socialisatie in identiteitsvorming
  • Het sociale contract - de maatschappelijke en morele grondslag van professionaliteit
  • Professionele deugden als de belichaming van het sociale contract

In kleine groepen oefenen met intervisie, aan de hand van reflectie op persoonlijke en professionale waarden (in plaats van probleemoplossing).

Morele stress, tragiek en morele moed

  • Morele stress - herkennen, begrijpen en ermee omgaan
  • Veel voorkomennde situaties van morele stress in de psychiatrie
  • Tragiek in de psychiatrie - situaties waar alleen maar verliezers lijken te zijn
  • Het verschil tussen problemen, dilemma's en tragiek
  • Wat is morele moed?
  • Morele moed in de praktijk van de psychiatrie

Aan de hand complexe casuïstiek van de deelnemers verkennen we hoe deze thema's spelen in de praktijk, onder meer met betrekking tot chronisch lijden, ernstige suïcidaliteit, dubbele diagnose en LVB + psychiatrie.

Accreditatie

Psychiaters NVvP(12 uur)(12 PE-punten)
Kwaliteitsregister Psychotherapie NVP/VGcP(10 PE-punten)
Klinisch psychologen FGzPt(12 uur)(12 PE-punten)
Verpleegkundig specialisten VSR(11 uur)(11 PE-punten)
Verpleegkundigen & Verzorgenden V&VN - Verpleegkundigen en verzorgers(12 uur)(12 PE-punten)
Gezondheidszorgpsycholoog generalist NIP(12 uur)(12 PE-punten)

Let op: wanneer bij een accreditatie nog geen punten staan vermeld, betekent dit dat de aanvraag nog in behandeling is. De punten zijn dan nog niet definitief toegekend. Zodra de accreditatie is goedgekeurd, vermelden wij het aantal toegekende punten op deze pagina.

Staat jouw beroepsgroep er niet bij?
Neem dan contact op met je eigen beroepsvereniging en vraag of één van de vermelde accreditaties voldoende is om zelf punten aan te vragen met een aanwezigheidsbewijs of certificaat van Medilex. In veel gevallen kun je je certificaat, het programma en de urenindeling zelf indienen bij je eigen register.

 

Veel gestelde vragen

Doelgroep

Deze cursus is speciaal ontwikkeld voor de GGZ

  • Psychiaters, psychotherapeuten, (GZ- & klinisch) psychologen
  • Verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten GGZ, SPV'ers
  • Geneesheer-directeur, directeur behandelzaken
  • Overige behandelaren en begeleiders in klinisch ambulante setting, POH GGZ
  • Vertrouwenspersonen, ethici

En andere geïnteresseerden.

Twijfel je of deze cursus bij jouw beroepsgroep past? Neem dan gerust contact op met Olaf Laurs (olaurs@medilex.nl).

Sprekers

Astrid Vellinga – psychiater en plv. geneesheer-directeur, Arkin
Astrid studeerde geneeskunde aan de Vrije Universiteit Amsterdam en promoveerde in 2006 op onderzoek naar besluitvormingsbekwaamheid bij cognitief kwetsbare ouderen. Sinds 2008 werkt zij als psychiater bij Mentrum (onderdeel van Arkin) en is zij plaatsvervangend geneesheer-directeur van Arkin. Daarnaast publiceert zij over (geriatrische) psychiatrie, met speciale aandacht voor wilsbekwaamheid, herstel en ethiek.
Drs. Marije Stegenga – ethicus, adviseur en coach
Marije is ethicus, adviseur en eigenaar van Ethiekracht. Zij is gespecialiseerd in zorgethiek, morele besluitvorming en morele veerkracht in de zorg. Marije begeleidt organisaties en teams bij ethische vraagstukken en werkt als trainer en gespreksleider moreel beraad. In 2018 publiceerde zij Dilemma’s in kaart, een praktische methode voor het analyseren en bespreken van ethische dilemma’s in de zorg. Daarnaast publiceert zij regelmatig over ethiek en morele stress in de zorg.
Yolanda Voskes

Derek Strijbos – psychiater en bijzonder hoogleraar Filosofie in de GGZ
Derek is psychiater en opleider psychiatrie bij de Dimence Groep. Hij studeerde geneeskunde en filosofie aan de Radboud Universiteit en promoveerde daar cum laude op een filosofisch proefschrift over sociale cognitie. Daarnaast is hij bijzonder hoogleraar Filosofie in de GGZ aan de Radboud Universiteit. In zijn onderwijs en onderzoek richt hij zich op thema’s op het snijvlak van psychiatrie en filosofie.

Kosten

Vroegboekprijs: € 895,— excl. btw
Geldig bij inschrijving tot vier maanden voor de start van het symposium

Standaardprijs:  995,-excl. btw

Prijs is inclusief lunch, digitaal naslagwerk, hand-outsen koffie/thee.

Kortingstarieven

1 op 5 gratis
Schrijf je gelijktijdig in met vijf personen uit één instelling (met éénfactuuradres), dan is de vijfde deelnemer gratis.
Neem hiervoor contact met ons op via
info@medilex.nl.

Let op: kortingen kunnen niet worden gecombineerd. Op devroegboekprijs is geen korting van toepassing.

Incompany

Leren werkt het best als het aansluit bij de praktijk. Daarom verzorgen wij onze nascholingen ook graag incompany – op een moment en plek die voor jullie prettig is.

Hebben jullie specifieke vragen of leerbehoeften? Dan ontwikkelen we samen een programma dat écht past bij jullie team en dagelijkse werk.

Of het nu gaat om samen reflecteren, het verdiepen in een actueel thema of het opfrissen van kennis: we denken graag met jullie mee.

Zorg dan dat de trainer naar jullie toekomt, met een programma voor jullie organisatie!

In groepen van maximaal 20 personen worden jullie bij de hand genomen door deze complexe materie, met veel ruimte voor vragen. En dat alles op je eigen locatie – dus geen reiskosten en minder tijdsverlies!

Heb je belangstelling voor een in-company over dit onderwerp? Neem dan contact op met Annemarie en wij ontwikkelen een nascholing op maat voor jullie organisatie.

Kijk voor meer informatie op de incompany pagina

Olaf Laurs

DGA

Vragen over deze scholing?

Neem dan contact met mij op via de onderstaande button, dan help ik je graag verder!

030 693 3887 Stel hier je vraag

Reviews

Het merendeel van onze cursusdeelnemers en aanvragen zijn zeer tevreden over onze service en komen daarom regelmatig bij ons terug!

  • Erg zinvol om met de materie bezig te zijn en een structuur aan te leren voor het beoordelen van beslisvaardigheid en wilsbekwaamheid.

  • Het heeft me meer inzicht en kennis gegeven in wat nou een wilsbekwaamheid beoordeling daadwerkelijk is en inhoudt.

Inschrijven